تبلیغات
آزمایشات و عملکردها - اندازه گیری فیبر خام
یکشنبه 19 آبان 1387

اندازه گیری فیبر خام

   نوشته شده توسط: مهندس داود محمدی    نوع مطلب : آزمایشات بخش تغذیه دام  ،

اصول آزمایش :

نمونه ها پس از آماده سازی ابتدا با محلول اسیدی رقیق جوشانده شده و سپس صاف می گردند . نمونه های مجدداً با محلول رقیق قلیایی جوشانده شده و صاف می گردند.در طی فرایند جوشانیدن نمونه با محلولهای اسیدی و قلیایی مواد درون سلولی در محلولها حل شده و نیز بخشی از دیواره سلولی تحت هیدرولیز اسیدی و بازی قرار گرفته و تبدیل به مواد محلول می شوند . مواد باقیمانده حاصله پس از هیدرولیز خشک شده و سپس سوزانده می شوند. مواد باقیمانده در ماده خوراکی پس از هیدرولیز اسیدی و بازی فبیر خام نامیده می شوند.

مواد مورد نیاز :

1- محلول اسید سولفوریک (5/12 در هزار یا 25/1 سی سی در 100 سی سی آب مقطر) .

2- محلول هیدروکسید پتاسیم (5/12 در هزار یا 25/1 گرم در 100 سی سی آب مقطر).

3- سنگ جوش : در صورتی که جوشش محلول همراه با تکان و ضربه باشد می توان از سنگ جوش استفاده کرد.

4- استون یا اتانول یا متانول .

5- ماده ضد کف (اکتانول).

6- اسید هیدروکلریک 5/0 نرمال .

7- محلولهای شستشوی کروسیبل صافی دار.

 شامل محلول اسیدی (1+1) اسید هیدروکلریک و محلول قلیایی شامل 5 گرم نمک سدیم   EDTAو 50 گرم دی سدیم هیدروژن فسفات و 200 گرم هیدروکسید پتاسیم را در آب مقطر حل نموده و به حجم یک لیتر برسانید. محلول را به یک ظرف دهان گشاد 2-3 لیتری منتقل نموده به طوری که کروسیبل صافی دار را بتوان در آن قرار داد.

یادآوری : برای جلوگیری از خطرات احتمالی به هنگام تولید محلولهای اسید و باز باید از دستکش و ماسک ایمنی مخصوص صورت استفاده نمود.

وسایل مورد نیاز:

 1-  وسایل معمول آزمایشگاه (شامل بشر  ، ارلن ، قیف ، استوانه مدرج و ...)

2-  آسیاب یا هاون چینی که این وسایل باید طوری باشند که حرارت نمونه را بالا نبرند و مقدار رطوبت آن را نیز کم نکنند . و بتوانند ذراتی تولید کنند که از الک یک میلی متری عبور نمایند.

3- ترازوی دقیق آزمایشگاهی با دقت حداقل 1/0 میلی گرم.

4- الک یا توری با اندازه چشمه های 1 میلی متری

5- آون که حرارت  2 ±  130 توسط آن قابل تنظیم باشد.

6- هات پلیت (اجاق برقی )

7- کروسیبل صافی دار برای خاکستر کردن .

کروسیبل را به منظور پاک شدن از مواد آلی قبل از استفاده ، باید برای مدت 1 ساعت در  دمای 550 درجه در کوره قرار داد و سپس با آب مقطر داغ تمامی خاکستر را شسته و از آن حذف نمایید. سپس آن را برای حداکثر مدت 5 دقیقه در محلول قلیایی (1+8) قرار داده و پس از چند بار شستشو با آب داغ بمدت حداکثر 5 دقیقه در محلول اسیدی (1+8) قرار دهید و سپس بخوبی با آب مقطر داغ  شستشو داده و خشک نمایید.

8-  کوره الکتریکی با قابلیت تنظیم در دمای حداقل 20  ±   500  درجه سیلسیوس .

9- دسیکاتور که حاوی یک ماده نم گیر فعال باشد. (سیلیکاژل و کلرید کلسیم و ….)

10- پمپ خلاء یا خرطوم خلاء همراه با ارلن بوخنر که کروسیبل صافی دار توسط یک رابط پلاستیکی روی آن قرار داده شود.

 

روش انجام آزمایش :

 1 - آماده سازی نمونه :

در مورد نمونه هایی که باید مخلوط و آسیاب شوند رطوبت نمونه ها باید در حد هوا خشک باشد که بتوان آنها را آسیاب و از الک یک میلی متری عبور داد.

اگر نمونه ها از الک یک میلی متری رد شوند نیاز به ساییدن و آسیاب کردن ندارند. آنها را پس از مخلوط کردن می توان استفاده نمود.

نمونه های مورد آزمایش باید کاملا نمایانگر نمونه اصلی  مورد استفاده  در جیره غذایی دام و طیور باشند برای این منظور قبل از آزمایش ، نمونه را باید بخوبی مخلوط نمایید.

در حدود 2 - 5/2 گرم نمونه آماده شده را با دقت 0001/0  گرم وزن کنید و به بشر ییا ارلن مایر 600 سی سی منتقل کنید.

چنانچه مقدار چربی نمونه بیشتر از یک درصد باشد پس از انتقال نمونه به کروسیبل صافی دار آنرا در بشر 100 میلی لیتری قرار دهید و به مقدار 40 سی سی استون اضافه نموده و پس از مدت 15 تا 20 دقیقه کروسیبل صافی دار را از بشر خارج نموده و با مقداری استون دوباره شستشو دهید) .

اگر نمونه مورد آزمایش حاوی کربنات باشد (کربنات کلسیم) و مقدار آن را یک درصد بیشتر باشد باید کربنات آن طبق روش زیر جداسازی شود.

روش جداسازی کربنات : مقدار 25 میلی لیتر اسید هیدروکلریک 5/0 نرمال را بر روی نمونه ریخته و به مدت 5 دقیقه به صورت مداوم تکان دهید . سپس نمونه را به دقت بر روی کروسیبل صاف کنید و آنرا دوبار با 40-50 میلی لیتر آب مقطر شستشو دهید. محتویات کروسیبل را برای هضم اسیدی کاملاً به درون بشر منتقل نمایید.

 

مرحله هضم اسیدی :

مقدار 150 میلی لیتر از محلول اسید سولفوریک 5/12 در هزار نزدیک به جوش را به نمونه موجود در بشر اضافه کنید.

مبرد را روی بشر بگذارید(مطابق شکل زیر) و پس از شروع جوشش به مدت 30 دقیقه به آرامی آنرا بجوشانید و در هنگام جوشش از مواد ضد کف استفاده نمایید. (چنانچه نمونه مورد آزمایش در حال جوشیدن به جدار داخلی بشر چسبیده شود با حداقل مقدار محلول اسیدی آنرا به درون بشر شستشو دهید.)

 کروسیبل کاملاً تمیز را وزن نمایید.

کلیه محتویات داخل بشر را درون کروسیببل که بر روی ارلن بوخنر سوار شده است منتقل و با استفاده از پمپ خلاء صاف کنید و حداقل 4 بار و هر بار با 50 میلی لیتر آب مقطر جوش ، نمونه را داخل کروسیبل را شستشو دهید.

 

مرحله هضم قلیایی :

مقدار 150 میلی لیتر محلول هیدروکسید پتاسیم 5/12 در هزار نزدیک جوش را داخل بطری شستشو ریخته و به وسیله آن کلیه محتویات داخل کروسیبل را به درون بشر 600 سی سی منتقل نمایید.

مبرد را بر روی بشر قرار دهید و پس از شروع جوشش به مدت 30 دقیقه به آرامی آنرا بجوشانید.(در هنگام جوشش از مواد ضد کف استفاده نمایید.) چنانچه نمونه مورد آزمایش در حال جوشیدن به جدار داخلی بشر چسبیده شود با حداقل مقدار محلول پتاس آنرا به درون محلول داخل بشر بشوئید.

پس از اتمام 30 دقیقه جوشش کلیه محتویات داخل بشر را با استفاده از کروسیبل مطابق با توضیحات قبلی صاف نمایید. برای انتقال محتویات از مقدار لازم آب جوش استفاده نمایید.

محتویات داخل کروسیبل را هر بار با 50 میلی لیتر آب جوش شستشو دهید و ابتکار را حداقل 4 بار تکرار نمایید.بعد از این محتویات را 3 بار و هر بار با 10 سی سی استون شستشو دهید . این کار برای از بین بردن رنگدانه های موجود در ماده غذایی انجام می شود.

کروسیبل را به مدت 2 ساعت در آون با دمای 130 درجه قرار دهید تا کاملاً خشک  شود . سپس با انتقال به داخل دسیکاتور آنرا خنک نموده و دقیقاً آنرا وزن نمایید . این وزن را یادداشت کنید.

کروسیبل  و محتویات داخل آنرا به داخل کوره سرد انتقال دهید و کوره را روشن نموده و حداقل برای مدت 3 ساعت در حرارت25 ±500  درجه سلسیوس بسوزانید . سپس آنرا به داخل دسیکاتور منتقل نموده و پس از اینکه کاملاً خنک شد وزن نمایید.

یادآوری : کروسیبل را زمانیکه دمای کوره حداقل به 250 درجه سانتیگراد رسیده باشد خارج نموده و به دسیکاتور انتقال دهید زیرا سرد شدن سریع سبب شکسته شدن صفحه فیلتراسیون آن خواهد شد.

روش محاسبه :

 

درصد فیبر خام

 

 (وزن کروسیبل و خاکستر) – (وزن کروسیبل و نمونه خشک شده پس از هضم ) ×100


                                          وزن نمونه