تبلیغات
آزمایشات و عملکردها - تقسیم بندی قارچها
شنبه 2 آذر 1387

تقسیم بندی قارچها

   نوشته شده توسط: مهندس داود محمدی    نوع مطلب :آزمایشات بخش میکروبیولوژی ،

در حالت کلی قارچها را به دو دسته عمده تقسیم می کنند: کپکها و مخمرها

هردو دسته برای رشد به شرایط خاصی نیاز دارند که عبارتند از :

1-            PH  : هر میکروارگانیسم نیازمند PH خاص خود می باشد مثلا باکتریها در PH خنثی و یا قلیایی رشد می کنند ولی میدان فعالیت قارچها بسیار زیاد است مثلا کپکها در 11- 5/1=PH و  مخمرها در 5/8-5/2=PH بخوبی رشد می کنند . به همین علت میوه جات بیشتر کپک می زنند و باکتری روی آنها رشد نمی کند.

2-            رطوبت : برای رشد هر میکروارگانیسم رطوبت لازم می باشد.

3-            پتانسیل اکسیداسیون و احیاء(نیاز با اکسیژن) اکثر قارچها هوازی هستند تعداد کمی هم هستند که حالت بی هوازی اختیاری دارند. مخمرها هم بیشتر هوازی هستند اما از طریق بی هوازی هم می توانند رشد کنند(فرایند تخمیر قند)

4-            دما : از نظر درجه حرارت برای رشد معمولا مزوفیل (35 تا 25)هستند ولی تعدادی از آنها ترموفیل (گرمادوست) و بعضی هم سرما دوست هستند و در دمای 5- تا10- درجه بخوبی رشد می کنند مانند نمونه هایی از آسپرژیلوسها

5-            مواد غذایی : شامل آب ، منابع انرژی شامل قندها ، الکلها ، اسیدهای آلی ، کربیدها منابع پروتئینی و مواد معدنی

کپکها نسبت به مخمرها نیاز کمتری به مواد معدنی دارند یعنی می توانند مقداری از مواد مورد نیاز خود را بسازند.

درماتوفیتها دسته ای از قارچها می باشند که باعث ایجاد بیماری پوستی در بدن می شوند.

طریقه کشت قارچها :

کشت این دسته از میکروارگانیسمها آسان است . فقط کشت برخی از گونه ها مشکل می باشد. محیط پایه برای کشت قارچها سابرودکستروز آگار می باشد که حاوی مقداری کلرامفنیکل است که کار این آنتی بیوتیک جلوگیری از رشد باکتریها در این محیط می باشد. قارچها معمولا در دمای محیط آزمایشگاه (25 درجه)بخوبی رشد می کنند . معمولا درماتوفیتها و تمام ساپروفیتها از این دسته هستند ولی قارچهایی که باعث بیماریهای احشایی می شوند نیاز با دمای 37 درجه دارند.

از لحاظ رشد ، مخمرها در عرض 24 تا 48 ساعت رشد می کنند ولی ساپروفیتها در عرض 4-2 روز و درماتوفیتها در عرض 15-6 روز رشد می کنند.

در مورد کشت قارچها به صورت عمل می کنید که :

1-     از سابرودکستروز آگار ، محیط پیش ریخته تهیه کرده و پلیتها را آماده می گذارید.

2-     با نوک آنس با رعایت موازین استریل در کنار شعله مقداری از پرگنه را برداشته و در محیط کشت قرار می دهید در مورد کپها می توانید بصورت نقطه ای در مرکز پلیت کشت دهید یا اینکه در 8-6 نقطه کپک را کشت دهید . در مورد مخمرها می توانید از ماده غذایی حاوی مخمر یا محیطی که مایع می باشد رقت تهیه کرده بعد بصورت سطحی آنرا کشت دهید . کشت خطی هم روش دیگر می باشد که در مورد مخمرها می توانید انجام دهید. خصوصیتی که کشت قارچها دارند اینست که می توانید در طول روز ، روند رشد را مشاهده  و بررسی کنید.

بعد از کشت نوبت به مطالعه قارچهای رشد یافته روی محیط کشت می رسد که یک بررسی ظاهری پرگنه ها مد نظر قرار می گیرد و دیگری بررسی میکروسکوپی آنها.

خواص ظاهری قارچها :

جهت مطالعه کلنی های رشد یافته می توان فاکتورهای زیر را مد نظر قرار داد :

-         میزان رشد قارچ : حالت و شکل کلنی ممکن است مسطح و یا برجسته ، منظم یا غیر منظم باشد.

-         منظره سطح کلنی : ممکن است بصورت پودری باشد یا بصورت شبه مخمری ، دانه ای ، پنبه های ، پشمی ، پرزی و مویی باشد.

-         رنگ کلنی : ممکن است در مورد یک قارج رنگهای مختلفی دیده شود . بنابراین شناخت قارچها از روی پرگنه آنها بسیار مشکل است . در قارچهای بیماریزا تنوع رنگ کمتر است و معمولا سفیدند . تنوع رنگ مربوط به ساپروفیتها است .

-         وجود رنگدانه : رنگ پشت کلنی که مربوط به رنگدانه هاست بر اساس نوع رنگدانه تولیدی توسط قارچهاست که متفاوت می باشد.

خواص ریزبینی یا میکروسکوپی :  شما با مشاهده میکروسکوپی قارچها ، بر اساس ساختمان قارچ می توانید نوع قارچ را تعیین کنید. مثلا وجود میسیلیوم یا عدم وجود آن و اینکه میسیلیوم دیواره عرضی دارد یا نه ؟ می توانید نوع قارچها را تشخیص دهید.

کپکها در ساختمان خود اندامهایی دارند که بصورت رشته های درهم پیچیده می باشند به این اندامها میسیلیوم گفته می شوند که این میسسلیومها در دیواره خود یا دیواره عرضی دارند یا ندارند که به جنس کپک بستگی دارد.

هاگ قارچها نسبت به شرایط نامطلوب محیطی مقاوم بوده اما در مقایسه با هاگ باکتریها ، معمولا از استحکام کمتری در برابر حرارت برخوردارند . هاگ قارچها اغلب در دمای پاستوریزاسیون غیر فعال می شوند.

رنگ آمیزی کپکها:

برای رنگ آمیزی کپکها از لاکتو فنل - کاتن بلو استفاده می شود . به این ترتیب که ابتدا یک لام تمیز برداشته سپس یک قطره از محلول لاکتوفنل – کاتن بلو را روی آن بریزید بعد با نوک آنس استریل شده مقداری از پرگنه کپک را برداشته و در محلول رنگی بگذارید بعد یک عدد لامل روی آن قرار داده و چند ضربه آهسته به آن بزنید تا حبابهای هوا از زیر آن خارج شوند بعد آنرا با بزرگنمایی 10 و 40 میکروسکوپ مشاهده کنید و برای بررسی آن با بزرگنمایی 100 یک قطره روغن سدر روی لامل بریزید و لام را مشاهده کنید.

دقت کنید در این روش نوک آنس که آغشته به پرگنه است را به آرامی در محلول رنگی قرار دهید و از هم زدن و تکان دادن آن خودداری کنید چون با این کار باعث متلاشی شدن ساختمان کپک می شوید.

شما می توانید از کشتهای کپک یک گستره روی لام تهیه کرده و آنرا مستقیما و بدون رنگ آمیزی هم زیر میکروسکوپ مشاهده کنید و رنگ آمیزی فقط بخاطر شفافیت و بهتر دیدن ساختمان کپک است .