تبلیغات
آزمایشات و عملکردها - اندازه گیری خاکستر خام (مواد معدنی)
یکشنبه 19 آبان 1387

اندازه گیری خاکستر خام (مواد معدنی)

   نوشته شده توسط: مهندس داود محمدی    نوع مطلب : آزمایشات بخش تغذیه دام  ،

همانطور که می دانید هر ماده غذایی با هر منبعی که باشد دارای مقادیر متغیری از مواد معدنی در درون خود می باشد . حال اگر این ماده غذایی منبع گیاهی داشته باشد ، گیاه مواد معدنی را از خاک دریافت کرده و در ساقه و برگ خود ذخیره می کند . میزان ذخیره مواد معدنی در گیاه بستگی به عوامل مختلفی دارد که یکی از آنها خاک منطقه ای است که گیاه در آن رشد کرده است . هر چه خاک منطقه از عناصر معدنی غنی باشد میزان ذخیره سازی این عناصر در گیاه هم بیشتر می شود و همینطور اگر خاک منطقه فقیر باشد به همین میزان در گیاه نیز تاثیر گذار است .  به همین علت است که میزان عناصر معدنی موجود در یک نوع گیاه که  در مناطق مختلف رشد یافته ، متفاوت می باشد و شما در اندازه گیری این عناصر مقادیر مختلفی را به دست می آورید و این امر طبیعی می باشد .

اگر ماده غذایی منبع حیوانی داشته باشد این عناصر توسط حیوان در زمان حیات آن از محیط دریافت شده و در بافتها ذخیره می شود که این ذخیره سازی مواد معدنی در بافتهای مختلف نیز متفاوت است مثلاً مقدار کلسیم موجود در استخوان خیلی بیشتر از میزان آن در قسمتهای دیگر می باشد .

هر ماده غذایی دارای فاکتورهای مختلفی در درون خود می باشد که جدا سازی هر کدام از آنها روش خاص خود را به همراه دارد . مواد معدنی یکی از این فاکتورها می باشد که روش جدا سازی و اندازه گیری آن به صورت زیر می باشد.

روش جداسازی مواد معدنی :

برای جدا سازی مواد معدنی از دیگر فاکتورها باید کل مواد در دمای بالا(500درجه سیلیسیوس) سوزانده شوند که در اثر این کار تمامی مواد آلی (از جمله مواد پروتئینی ، فیبر خام ، چربی و غیره) سوزانده شده و فقط مواد معدنی باقی می مانند که مجموع آنها خاکستر خام نامیده می شود. 

وسایل مورد نیاز:

1- کوره الکتریکی با قابلیت تنظیم دما تا 20 ± 550 درجه سلسیوس .

2- بوته چینی یا کپسول چینی .

3- دسیکاتور با ماده نم گیر مناسب (مانند سلیکاژل ، کلرید منیزیم و ...).

4- انبر بلند.

5- ترازوی الکتریکی با دقت حداقل یک میلی گرم.

 

روش آزمایش :

ابتدا بوته چینی را شسته و بعد از خشک کردن ، آنرا به مدت نیم ساعت در کوره الکتریکی با دمای 550 درجه قرار داده تا کاملاً خشک شود . پس از طی زمان مذکور بوته را با انبر از کوره خارج کرده  و بلافاصله در دسیکاتور قرار دهید تا ضمن خنک شده ، از جذب رطوبت مجدد توسط آن جلوگیری شود. بعد از خنک شدن بوته را با ترازو دقیق وزن کرده و آن را یادداشت کنید.

5-2 گرم از نمونه را که قبلا آماده کرده اید را با دقت001/ 0  وزن نموده در داخل بوته چینی بریزید و سپس بوته را به کوره منتقل نمایید.

دقت داشته باشید که در صورتیکه مقدار رطوبت نمونه بالاتر از 20 درصد باشد بهتر است ابتدا نمونه توسط آون خشک شده و سپس در کوره قرار گیرد .

کوره را روشن نموده و درجه آنرا روی 550 درجه سانتیگراد تنظیم نمایید . پس از رسیدن دما به 550 درجه ، طی 4 ساعت کلیه مواد آلی موجود در نمونه سوخته و از بین می رود و تنها چیزی که باقی می ماند مواد معدنی (خاکستر) می باشد که در ته بوته به رنگ شیری  یا سفید قابل روئیت است . اگر این چنین نبود نمونه را از کوره خارج کرده  در دسیکاتور قرار دهید تا خنک شود بعد به خاکستر چند قطره آب مقطربه آرامی  اضافه نموده بگونه ای که تمام سطح نمونه مرطوب شود . سپس آنرا به آون با درجه حرارت 105 درجه منتقل کرده تا رطوبت آن تبخیر شده و دوباره برای مدت یک ساعت دیگر در کوره قرار دهید تا خاکستر باقیمانده به رنگ شیری درآید.

اگر نمونه  دارای چربی بالایی است بهتر است که دمای کوره بصورت پلکانی به 550 درجه رسانده شود یعنی با فواصل زمانی در چند مرحله این کار  انجام شود تا چربی موجود فرصت سوخته شدن کامل را پیدا کرده و از سیاه شدن خاکستر جلوگیری شود.

بعد از انجام مراحل فوق و اطمینان از انجام صحیح آن ، بوته را با پنس مخصوص از داخل کوره خارج کرده و به دسیکاتور منتقل نمایید . یا اینکه می توانید کوره را خاموش کرده و صبر کنید تا دمای آن به 250 درجه برسد و سپس بوته را از داخل آن خارج کرده و به دسیکاتور منتقل نمایید تا کاملا سرد شود

بعد از آن بوته را بدقت وزن نمایید .

عدد  بدست آمده را در رابطه زیر قرار داده تا درصد خاکستر خام بدست آید.

                              100    ×   وزن بوته   +   خاکستر – وزن بوته خالی


           وزن نمونه